Het Nederlandse Ministerie van Volksgezondheid, Welijn en Sport (VWS) heeft een brochure ontwikkeld ‘patient included’ oftewel ‘patiënt inbegrepen’.
Praten mét in plaats van praten over, ‘nothing about them without them’. Patiënten, bewoners, mantelzorgers, ervaringsdeskundigen – oftewel de mensen waar we het voor doen – vanaf het allereerste moment betrekken bij het maken van beleid en het verbeteren van de zorgpraktijk. Dat lijkt vanzelfsprekend. Hoe kom je anders te weten hoe hun dagelijks leven met beperkingen eruit ziet, wat zij nodig hebben en waar zij behoefte aan hebben?
Zo logisch als het klinkt, de praktijk is weerbarstig en het papier waarop geschreven staat ‘de patiënt centraal’, is geduldig. Overigens is er geen enkele reden om te somberen, want er zijn steeds meer inspirerende voorbeelden in de zorgpraktijk te vinden waarin zaken als cocreatie, samen beslissen en de patiënt aan het roer, het nieuwe normaal aan het worden zijn. En toch is er ook nog een hele wereld te winnen.
Er wordt te vaak een kloof ervaren tussen wat iemand aan zorg nodig heeft en de zorg zelf. De zorg past niet precies, is soms moeilijk te verkrijgen of komt door allerlei structuren en procedures niet waar deze nodig is.
En dan moeten we als ministerie van VWS natuurlijk ook zelf praktiseren wat we preken. Zelf doorleven en ervaren wat het betekent om samen met ervaringsdeskundigen beleid te maken en uit te voeren. Zelf het goede voorbeeld geven hoe je de kloof tussen de systeemwereld van, in dit geval, de overheid en de leefwereld van de patiënt, zoals Lenneke Stabel zo beeldend beschrijft in de inleiding, kunt overbruggen.
Dit kan door op grote schaal ‘patient included’ te werken en daarmee zijn we goed op weg zoals onder meer blijkt uit deze uitgave. Het vraagt een open blik, respect, wederzijds begrip en geduld van alle partijen.
Dr. Erik Gerritsen Secretaris-Generaal
Deze brochure is alleen in het Nederlands beschikbaar.